„En munið, þið megið ekki segja föður ykkar frá þessu,“ sagði frú Smith við börnin sín.

„Segið það ekki föður,“ hvíslaðu þau eldri til þeirra yngri og lyftu fingrunum á dularfullan og viturlegan hátt.

„Segðu það ekki pabba!“ hrópaði sjö ára stúlka sem tók undir fjölskyldukórinn á meðan hún bar eins og hálfs árs barn sem var næstum of þungt fyrir hana.

James Smith var verkstjóri í gullsmiðaverkstæði. Hann var laginn handverksmaður og traustur maður. Fimi hans og trúmennska höfðu tryggt honum stöðuna sem hann hafði, sem var um það bil þrjár pundur á viku. Þess vegna átti hann lítið, þægilegt hús við útjaðar borgarinnar, með matjurtagarði aftan við og blómagarði framan við. Hann átti unga, fallega og blíða eiginkonu og stórt heimili barna.

Eiginkona hans var þægileg og vingjarnleg, en ekki mjög staðföst í skapgerð. Hún elskaði börnin sín á einfaldan og óhóflega mildan hátt og til að hylja bresti þeirra faldi hún oft sannleikann fyrir föður þeirra.

Furðulega var hún þó ekki alltaf linkind við þau. Hún var nokkuð óstöðug í framkomu sinni. Hún var svo góð að hún særðist stundum þegar börnin svöruðu ekki með sömu góðvild; og þegar hún reiddist refsaði hún þeim strangleika — en aðeins í smástund, því barnið sem hún sló eina mínútu tók hún í fangið, huggaði og róaði þá næstu.

Faðirinn, aftur á móti, var dálítið of strangur og of fús til að búast við því að fjölskyldan hagaði sér með nákvæmni vélar, án þess að taka nægilegt tillit til fjörs, fljótfærni og reynsluleysis barna.

Hann elskaði Marthu, en hann hætti aldrei að ávíta hana, vara hana alvarlega við og halda langar ræður um hvernig börn ættu að vera alin upp samkvæmt hans hugmyndum.

Í raun höfðu bæði móðirin og börnin ákveðna lotningu blandaða ótta gagnvart föðurnum og voru alltaf hljóðari og varfærnari þegar húsbóndinn var viðstaddur.

Þetta var ekki eins og það hefði átt að vera. En sökin var ekki öll hennar.

Hann hafði sannarlega of stífan hátt; en ef eiginkona hans hefði verið minna hrædd — það er, ef traust hennar á heiðarleika og góðum prinsippum hefði hvatt hana til að bera skoðanir hans saman við eigið heilbrigða mat og þannig milda þær, í stað þess að forðast reglur hans og umræður með smávægilegum leyndum — hefði það verið betra fyrir hana, fyrir hann og fyrir börnin.

James hafði gott auga fyrir smekk, og eftir að hafa sparað nokkra peninga auk þess sem hann lagði inn í sparisjóð mánaðarlega, skipti hann út litlu postulínshundunum og lömbunum með krullaða hala, og ástföngnu pörunum máluðum í skarlatsrauðum lystihúsum sem áður prýddu arininn, fyrir glæsilegan alabastursvasa.

Hann hafði gefið eiginkonu sinni strangar fyrirmæli um að leyfa ekki börnunum að leika sér með bolta eða fjöðurbolta í stofunni.

Jafnvel á tímum glerhúðaðra hunda með krullaða hala hafði verið föst regla gegn slíkum leikjum í þessu herbergi, því þau gátu skemmt postulínsmunina; en nú þegar alabastursvasinn stóð þar einn, í allri sinni reisn, voru gömlu reglurnar endurteknar með meiri þunga.

Aumingja frú Smith sat í stofunni, umkringd fjölmörgum börnum sínum sem hrópuðu, hlógu og ýttu hvert við öðru — eitt hló, annað grét.

Móðirin stóð í miðjum hamaganginum, með barnið í fanginu sem horfði forvitnislega á uppnámið.

„Nú, John, vondi strákur, þú veist hvað faðir þinn segir: enginn boltaleikur hér! Ellen, ég er hissa á þér — leggðu boltann strax frá þér. Guð minn góður, börn, þið munið gera mig vitlausa. En allt í lagi, svo lengi sem faðir ykkar fréttir ekki af þessu í kvöld. Þú munt borga fyrir þetta!“

Aumingja frú Smith — allt tal hennar yfir daginn var á þessa leið. Hún hélt að börnin væru að þreyta hana og angra, en hún hafði rangt fyrir sér.

Hún var í sínu náttúrulega umhverfi og væri líklega óhamingjusöm án þessara litlu háværu vera sem hlupu stöðugt í kringum hana.

„Nú, John, vondi strákur,“ byrjaði hún aftur, lyfti röddinni yfir hávaðann, þegar — brak! — boltinn hans Johns lenti í vasanum og velti honum af arninum — hinum dýrmæta vasa!

Panik greip alla í herberginu. Jafnvel þau yngstu urðu hrædd þegar þau sáu svip eldri barnanna og örvæntingu móður sinnar.

Fyrsta hvöt hennar var að leggja barnið frá sér, grípa John og gefa honum væna refsingu — sem hún gerði samstundis.

John grét eins og dekrað barn, og það leið ekki á löngu þar til móðirin gaf eftir og sagði að hún skyldi sjá hvað hún gæti gert, þótt hann ætti það ekki skilið.

Í ljós kom að þegar vasinn féll af arninum niður á harða gólfið hafði hann rekist í bólstraðan stól og rúllað niður án mikils skaða — nema að hann hafði klofnað hreint í tvennt á mjóum og viðkvæmum „miðjum“ sínum.

Haldið var lítið ráð.

Límið sem James Smith hafði útbúið til að gera við brotið postulín var sótt.

Brotfletirnir pössuðu fullkomlega; brotið var hreint og án þess að neinn hluti vantaði.

Líminu var komið fyrir.

Niðurstaðan vakti fögnuð barnanna þegar vasinn var settur aftur á sinn stað á arninum, og orðin „segðu það ekki föður“ fóru á milli þeirra.

James Smith kom heim, án þess að gruna — hvorki þennan dag, né þann næsta, né marga daga á eftir — að slík smávægileg leynd hafi átt sér stað án vitundar hans.

En einn fallegan síðdegisdag fór frú Smith upp á efri hæð til að ganga frá birgðum sínum af barnaklæðum, á meðan börnin léku sér í garðinum fyrir aftan húsið.

Þegar þau höfðu þreytt sig á leikjum sínum settust þau í röð meðfram garðveggnum, iðjulaus og tilbúin að gera eitthvað óþekkt.

Eplatré teygði greinar sínar fram fyrir þau meðfram girðingunni og freistaði þeirra með þroskuðum ávöxtum sínum.

John stóð upp og gekk einu sinni eða tvisvar framhjá trénu, og þorði síðan að benda á rósrautt epli með prikinu sem hann hélt á, á meðan hann sendi systkinum sínum glottandi og stríðnisleg augnaráð.

Við það skiptust hin systkinin á augnaráðum við hann og hvert við annað, þráðu eplið í hljóði, og svipir þeirra sýndu glöggt að þau vissu fullkomlega hvaða afleiðingar óhlýðni hefði.

John snerti eplið og þau hlógu. Hann gekk aftur framhjá og sló það fastar, og þau hlógu enn meira.

Richard stökk á fætur — hann varð líka að gefa því létt högg. Mary varð að ýta aðeins við því líka.

Að lokum, hvattur áfram af hinum, sló John eplið nógu fast til að það félli.

Það rúllaði á jörðina, og rauðu og gulu hliðar þess létu augu seku barnanna ljóma þegar þau gáfu frá sér upphrópun — upphrópun þar sem gleði og ótti blönduðust saman.

Þau þustu saman í hnapp. Eitt beit í eplið, annað reif það óþolinmótt til að smakka, á meðan það yngsta lyfti litlum höndum sínum og grét til að fá sinn hlut.

Þau stóðu þétt saman, og móðirin, sem varð tortryggin vegna óvenjulegs þagnar í garðinum, hallaði sér út um gluggann.

Hún náði þeim í miðri samsæri þeirra og heyrði ekkert nema „segðu það ekki móður — segðu það ekki móður,“ hvíslað á milli þeirra.

Það var auðvitað aðeins eitt epli. En það kom af eina eplatrénu í garðinum.

Faðirinn hafði gróðursett tréð á afmælisdegi elsta sonar síns, Johns.

Ávextirnir áttu að vera tíndir fyrir afmæli Richards, þegar börnin áttu að fá litla umbun fyrir að hafa ekki snert eplin sem höfðu hangið svo freistandi innan seilingar.

Það var ekki að undra, í ljósi alls þessa, og vitandi að tréð var enn ungt og gat ekki borið marga ávexti, að eplin höfðu verið talin og skráð hvert fyrir sig. Og það var ekki heldur undarlegt, þar sem þau voru af framúrskarandi tegund, að James Smith vildi láta þau hanga óhreyfð þar til þau væru fullþroskuð.

Börnin vissu mjög vel hversu beint John hafði óhlýðnast fyrirmælum föður síns.

Frú Smith var djúpt skelfd, trúðu mér, við tilhugsunina um að eigin börn hennar — sem hún elskaði svo mikið og sýndi svo mikla mildi — gætu sýnt henni slíka óheiðarleika.

Hún hljóp út úr húsinu og greip í flýti prik sem eitt sinn hafði verið skaft á birkikúst.

Með það í hendi elti hún John, sem samviskubit hans fékk hann til að hlaupa undan henni aftur og aftur eftir garðstígnum.

Að lokum náði hún honum og sló hann aftan á fótinn, og John féll í jörðina — því hann var klaufalegt og varnarlaust barn — og byrjaði að öskra.

Í ljós kom að á endanum á prikinu stóð út ryðgaður nagli.

Naglin stakk John í fótinn rétt ofan við ökklann og skildi oddinn eftir fastan í holdinu.

Málið varð alvarlegt. Hafa þurfti samband við lækni; og auðvitað varð herra Smith, faðirinn, sem annars hefði ekkert vitað um atvikið, að fá alla söguna.

„Segðu það ekki móður!“ endurtók Martha til manns síns, djúpt hrærð. „Hjartað í mér brast, James, við tilhugsunina um að þau gætu sagt slíkt.“

„Ef ég hefði heyrt það, Martha, í stað þín,“ sagði Smith, „myndirðu þá ekki halda að orðin ‘segðu það ekki föður’ hefðu sært mig á sama hátt?“

„Auðvitað, James — ef þau blekkja annan foreldranna, munu þau blekkja hinn líka.“

„Nákvæmlega, Martha — og þegar þú kenndir þeim að segja ‘segðu það ekki föður’, settir þú þau á braut sem leiddi þau nú til að blekkja þig sjálfa.“

„Ég kenndi þeim það!“ hrópaði frú Smith og roðnaði djúpt.

„Já, elskan,“ svaraði maður hennar. „Þegar vasinn var brotinn. Já, Martha, þessi litla saga hefur komið upp. Þú kenndir börnunum að gera við hann og fela skemmdina fyrir föður þeirra; og með því gafstu þeim ekki aðeins lexíu í að blekkja þig, heldur settir þú þau á veg sem, ef haldið er áfram, gæti einhvern daginn leitt til óheiðarleika, svika eða einhvers enn verra.“

„Guð minn góður, James!“ hrópaði eiginkonan, roðnaði enn meira og fann nú hugrekki til að verja sig. „Hversu alvarlegan og ógnvekjandi tón þú notar um svona hluti! Sannleikurinn er, James, að þú ert svo strangur í dómum þínum og svo harður við börnin þegar þau gera eitthvað rangt, að ég get ekki alltaf fengið mig til að vera alveg hreinskilin við þig.“

Samtalið hélt áfram um stund, og að lokum viðurkenndi James að hann hefði einnig haft sinn hlut af sökinni — og ákvað að bæta ráð sitt.