<p item="01">“Men sonje, nou pa dwe di papa nou sa,” madanm Smith te di pitit li yo.</p>

<p item="02">“Pa di papa,” pi gran yo t ap soufle nan zòrèy pi piti yo, leve dwèt yo yon fason ki te sanble mistik ak saj.</p>

<p item="03">“Pa di papa!” rele yon ti fi sèt an, ki te rantre nan koral fanmi an pandan li t ap pote yon tibebe yon ane edmi ki te prèske twò lou pou li.</p>

<p item="04">James Smith te chèf atelye nan yon bijoutye. Li te yon bon travayè ak yon nonm serye. Konpetans li ak fidelite li te fè l jwenn pòs li te genyen an, ki te vo anviwon twa liv pa semèn. Se poutèt sa li te gen yon ti kay konfòtab nan bò vil la, ak yon jaden legim dèyè epi yon jaden flè devan. Li te gen yon jèn madanm ki bèl, dous, epi yon gwo fanmi.</p>

<p item="05">Madanm li te jantiy ak agreyab, men li pa t twò fèm nan karaktè. Li te renmen pitit li yo yon fason senp, san twòp jijman, e pou kache fot yo, li te souvan kache laverite ak mari li.</p>

<p item="06">Sa ki etranj, li pa t toujou endiljan ak yo. Li te konn chanje fasil nan fason li te trete yo. Li te tèlman bon ke pafwa li te santi l blese lè timoun yo pa t reponn ak menm jantiyès; epi lè li te fache, li te pini yo sevè — men sèlman pou yon ti moman, paske menm timoun li t ap bat yon minit, se li menm li t ap anbrase, konsole, epi kalme minit apre.</p>

<p item="07">Papa a, nan lòt bò, te yon ti jan twò strik e li te atann fanmi an konpòte yo ak presizyon yon machin, san pran twòp an konsiderasyon vivasite, prese, ak ineksperyans timoun yo.</p>

<p item="08">Li te renmen Martha, men li te toujou ap ba li avètisman sevè, konsèy serye, ak long diskou sou fason li te panse timoun yo dwe leve.</p>

<p item="09">An reyalite, manman an ak timoun yo te gen yon kalite respè ki te melanje ak krentif pou papa a, epi yo te toujou pi kalm ak pi pridan lè chèf kay la te prezan.</p>

<p item="10">Sa pa t jan bagay yo te dwe ye. Men fòt la pa t sèlman sou li.</p>

<p item="11">Li te gen yon fason ki twò rèd; men si madanm li te mwens pè — sa vle di, si konfyans li nan onètete ak bon prensip te pouse l konfwonte opinyon mari li ak pwòp jijman sansib pa li, olye pou l evite règ li yo ak diskisyon li yo ak ti manti — sa t ap pi bon pou li, pou li menm, ak pou timoun yo.</p>

<p item="12">James te gen bon gou, e apre li te mete kèk lajan sou kote anplis sa li te depoze chak mwa nan bank ekonomi an, li te ranplase ti chen ak ti mouton dekoratif ki te gen ke boukle yo, ansanm ak koup amoure ki te pentire nan ton wouj fonse ki te konn dekore chemine a, ak yon vaz alabast elegant.</p>

<p item="13">Li te bay madanm li enstriksyon sevè pou l pa kite timoun yo jwe ak boul oswa volan nan salon an.</p>

<p item="14">Menm nan epòk ti chen an glas ak ke boukle yo, te deja gen yon règ strik kont jwèt konsa nan chanm sa a, paske yo te ka domaje dekorasyon porselèn yo; men kounye a ke vaz alabast la te kanpe poukont li, nan tout élégans li, ansyen règ yo te repete ak plis fòs.</p>

<p item="15">Pòv madanm Smith te chita nan salon an, antoure ak anpil timoun li yo, ki t ap kriye, ri, epi pouse youn lòt — youn t ap ri, youn t ap kriye.</p>

<p item="16">Manman an te kanpe nan mitan tout dezòd la, ak tibebe a ki t ap gade sèn nan kiryezman soti nan bra li.</p>

<p item="17">“Kounye a, John, move ti gason, ou konnen sa papa w di: pa gen jwèt boul isit la! Ellen, mwen sezi avè w — poze boul sa a touswit. Seyè, timoun yo, n ap fè m pèdi tèt mwen. Men, ann fè sa konsa, pou papa nou pa tande anyen aswè a. W ap peye pou sa!”</p>

<p item="18">Pòv madanm Smith — tout konvèsasyon li pandan jounen an te sonnen egzakteman konsa. Li te kwè se pitit li yo ki t ap fatige l ak t ap fè l soufri, men li te konplètman nan erè.</p>

<p item="19">Li te nan eleman natirèl li, e pwobableman li pa t ap kontan ditou san ti bèt briyan sa yo ki t ap kouri toutotou li san rete.</p>

<p item="20">“Kounye a, John, move ti gason,” li te kòmanse ankò, leve vwa li pi wo pase bri a, lè — krak! — boul John nan frape vaz la epi voye l tonbe soti sou chemine a — vaz ki te tèlman presye a!</p>

<p item="21">Panik gaye nan tout chanm nan. Menm pi piti yo te sezi lè yo te wè figi pi gran yo ak dezespwa manman yo.</p>

<p item="22">Premye enpilsyon li te pou l poze tibebe a, pran John, epi ba li yon bon koreksyon — e se sa li te fè touswit.</p>

<p item="23">John te kriye tankou yon timoun gate, e pa t pran anpil tan anvan manman an te vin pran pitye epi di li t ap gade sa li te ka fè, menm si li pa t merite sa.</p>

<p item="24">Yo te dekouvri ke pandan vaz la t ap tonbe soti sou chemine a rive sou planche ki di a, li te frape yon chèz ki te gen kousen epi li te woule atè san gwo domaj — eksepte lefèt ke li te fann an de, dwat nan “ren” etwat ak delika li.</p>

<p item="25">Yo te fè yon ti konsiltasyon.</p>

<p item="26">Yo te pote lakòl James Smith te prepare pou repare porselèn kase.</p>

<p item="27">Bò ki te kase yo te anfòm parfe; fann nan te pwòp, san okenn ti moso ki te manke.</p>

<p item="28">Yo te mete lakòl la.</p>

<p item="29">Rezilta a te fè timoun yo bat bravo lè yo te retounen vaz la sou tèt chemine a, epi pawòl “pa di papa” t ap pase soti nan youn rive nan lòt.</p>

<p item="30">James Smith te retounen lakay li, san okenn sispèk — ni jou sa a, ni jou apre a, ni pandan plizyè jou ankò — ke yon ti manti konsa te fèt dèyè do li.</p>

<p item="31">Men yon bèl aprèmidi, madanm Smith te monte anlè pou òganize rezèv rad tibebe li yo, pandan timoun yo t ap jwe nan jaden dèyè a.</p>

<p item="32">Lè yo te fin bouke ak jwèt yo, yo te chita an liy bò miray jaden an, san travay epi pare pou fè yon move kou.</p>

<p item="33">Yon pyebwa pòm te lonje branch li devan yo sou kloti a, ap tante yo ak bèl fwi ki te mi yo.</p>

<p item="34">John leve, li pase youn oswa de fwa bò pyebwa a, epi li pran chans lonje ti baton li t ap kenbe a sou yon pòm woz, pandan li t ap voye kout je malisye ak frè ak sè li yo.</p>

<p item="35">Lè sa a, lòt yo gade li epi gade youn lòt, anvi pòm nan, epi figi yo te montre klèman yo te byen konnen konsekans dezobeyisans.</p>

<p item="36">John manyen pòm nan, epi yo tout ri. Li pase ankò epi li frape l yon ti jan pi fò, epi yo ri plis toujou.</p>

<p item="37">Richard sote kanpe — li menm tou li te dwe manyen li. Mary te dwe bay yon ti frap tou.</p>

<p item="38">Finalman, ankouraje pa lòt yo, John frape pòm nan ase fò pou fè l tonbe.</p>

<p item="39">Li woule atè, epi koulè wouj ak jòn li yo fè je timoun koupab yo briye pandan yo lage yon ti rèl — yon rèl ki te melanje lajwa ak krent.</p>

<p item="40">Yo rasanble youn sou lòt. Youn mòde pòm nan, yon lòt rache li prese prese pou l ka goute, pandan pi piti a leve ti men li yo ap plenyen pou li jwenn pati pa li.</p>

<p item="41">Yo te kanpe kole kole, epi manman an, ki te vin sispèk akoz silans etranj ki te nan jaden an, gade deyò fenèt la.</p>

<p item="42">Li pran yo nan mitan konplo yo, epi li pa t tande anyen lòt pase “pa di manman — pa di manman,” youn ap soufle bay lòt.</p>

<p item="43">Se te sèlman yon sèl pòm, natirèlman. Men li te soti nan sèl pyebwa pòm ki te nan jaden an.</p>

<p item="44">Papa a te plante pyebwa a jou anivèsè pi gran pitit gason li, John.</p>

<p item="45">Yo te sipoze rekòlte fwi yo pou anivèsè Richard, lè timoun yo t ap resevwa yon ti rekonpans paske yo pa t manyen pòm ki te tèlman tante yo a.</p>

<p item="46">Sa pa t etone ditou, lè w sonje tout bagay sa yo, epi lè w konnen pyebwa a te toujou jèn e li pa t ka bay anpil fwi, ke yo te konte chak pòm epi make yo youn pa youn. Epi li pa t etone non plis, paske yo te yon varyete ekselan, ke James Smith te vle kite yo san yo pa manyen jouk yo fin mi nèt.</p>

<p item="47">Timoun yo te konnen trè byen kijan John te vyole lòd papa yo dirèkteman.</p>

<p item="48">Madanm Smith te vrèman boulvèse, m asire w, lè li te panse pitit pa li — ke li te renmen anpil e li te trete ak anpil jantiyès — te ka aji avè l avèk yon tel mank onètete.</p>

<p item="49">Li kouri soti nan kay la, epi nan prese li, li pran yon baton ki te yon fwa manch yon balyen berech.</p>

<p item="50">Ak baton sa a nan men li, li kouri dèyè John, ki te kouri san rete paske konsyans koupab li t ap pouse l fè sa, tounen ankò ak ankò nan chemen jaden an.</p>

<p item="51">Finalman, li rive pran li epi li frape l dèyè janm li, apre sa John tonbe atè — paske li te yon timoun maladwa ak san defans — epi li kòmanse rele.</p>

<p item="52">Yo te jwenn ke nan bout baton an te gen yon klou wouye ki t ap pouse deyò.</p>

<p item="53">Klou sa a te pèse janm John jis dèyè cheviy li, epi li kite pwent lan kole nan vyann nan.</p>

<p item="54">Zafè a te vin grav. Yo te oblije rele doktè a; epi, natirèlman, mesye Smith, papa a, ki pa t ap janm konnen anyen sou sa, te oblije vin okouran de tout istwa a.</p>

<p item="55">“Pa di manman!” Martha repete avèk anpil santiman bay mari li. “James, kè m te fè m mal lè m tande yo te ka di yon bagay konsa.”</p>

<p item="56">“Si se mwen ki te tande yo, Martha, olye de ou,” Smith di, “èske ou pa t ap panse mo ‘pa di papa’ ta blese m menm jan an?”</p>

<p item="57">“Natirèlman, James — si yo twonpe youn nan paran yo, yo t ap twonpe lòt la tou.”</p>

<p item="58">“Egzakteman, Martha — e lè ou te aprann yo di ‘pa di papa’, ou te mete yo sou wout ki mennen yo jodi a pou yo twonpe ou menm.”</p>

<p item="59">“Se mwen ki te aprann yo sa!” madanm Smith rele, vin wouj anpil.</p>

<p item="60">“Wi, cheri,” mari li reponn. “Lè vaz la te kase. Wi, Martha, ti istwa sa a soti deyò. Ou te aprann timoun yo repare l epi kache domaj la pou papa yo; e konsa, ou pa t sèlman aprann yo twonpe ou, men ou te mete yo sou yon chemen ki, si yo kontinye, ka mennen yo nan move zak, twonpaj, oswa yon bagay ki pi mal toujou.”</p>

<p item="61">“Bondye bon, James!” madanm nan rele, vin pi wouj toujou, epi kounye a jwenn kouraj pou defann tèt li. “Ki jan ou pale bagay sa yo ak yon ton ki tèlman grav ak boulvèsan! Verite a, James, se ke ou tèlman sevè nan jijman ou, e ou tèlman strik ak timoun yo lè yo fè yon bagay ki mal, ke mwen pa toujou jwenn fòs pou m di w laverite nèt.”</p>

<p item="62">Konvèsasyon an te kontinye ankò pou yon ti tan, epi finalman James rekonèt li menm tou li te gen fòt — epi li pran desizyon pou l amelyore sa.</p>